Informacje dotyczące zakażeń wirusem zapalenia wątroby typu A

Podlaski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Białymstoku informuje, że od października 2024 r. na terenie powiatu białostockiego zanotowano wzrost liczby zakażeń wirusem zapalenia wątroby typu A. Zachorowania dotyczą zarówno dzieci, jak też i dorosłych.
Najbardziej skuteczną metodą profilaktyki WZW typu A jest przestrzeganie zasad higieny, poprawa warunków sanitarnych oraz szczepienia ochronne.

Przyczyną wirusowego zapalenia wątroby typu A jest zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu A (HAV).

DROGA ZAKAŻENIA:

Wirus HAV jest wydalany z kałem z przewodu pokarmowego i może być przenoszony przez skażoną wodę, żywność i drogą fekalno-oralną między bliskimi kontaktami (np. kontakty domowe, żłobki lub szkoły przez przeniesienie wirusa poprzez nieumyte po wyjściu z toalety ręce, kontakty seksualne).

OBJAWY:

Infekcja może przebiegać bezobjawowo lub łagodnie szczególnie u dzieci poniżej 5 r. ż. U dorosłych początek zwykle bywa gwałtowny z objawami takimi, jak:

• gorączka,
• dolegliwości dyspeptyczne (nudności, wymioty, ból brzucha),
• uczucie dyskomfortu w prawej części nadbrzusza,
• osłabienie,
• brak apetytu i dolegliwości rzekomogrypopodobne,
• żółtaczka,
• ściemnienie moczu, rozjaśnienie kału.

WYDALANIE:

Początek wydalania wirusa HAV ma miejsce w ciągu kilku dni po zakażeniu. Maksymalne wydalanie wirusa z kałem obserwuje się ok 14 dni przed wystąpieniem objawów klinicznych. Większość przypadków uważa się za niezakaźne po pierwszym tygodniu żółtaczki, ale okres ten może się przedłużyć do 21 dni, a u dzieci nawet dłużej.

ROZPOZNANIE:

Podstawą w rozpoznaniu WZW typu A jest wykrycie w surowicy chorego przeciwciał anty HAV w klasie IgM.

JAK UNIKNĄĆ ZAKAŻENIA HAV?

Najbardziej skuteczną metodą profilaktyki WZW typu A jest przestrzeganie zasad higieny, poprawa warunków sanitarnych oraz szczepienia ochronne.

Przed stwierdzeniem przypadku zakażenia WZW typu A w placówce edukacyjnooświatowej, czyli na etapie profilaktyki zalecany jest nadzór nad higieną rąk oraz dezynfekcją pomieszczeń ogólnodostępnych i higieniczno-sanitarnych.

HIGIENA RĄK:

Podstawową zasadą higieny jest bowiem częste mycie rąk wodą z mydłem, dlatego też należy dopilnować, aby dzieci/młodzież nabyły nawyk właściwego mycia rąk. W szczególności u małych dzieci należy nadzorować powyższy zabieg higieniczny w następujących sytuacjach:

• po każdym korzystaniu z toalety,
• przed posiłkami,
• po powrocie z podwórka.

Zaleca się stosowanie jednorazowych ręczników do osuszania rąk.

Schemat prawidłowego sposobu mycia rąk i dezynfekcji przekazuję w załączeniu.

Należy rozważyć wprowadzenie dezynfekcji rąk.

W kontekście stosowania środków do dezynfekcji rąk w szkołach, przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkole podstawowej i innych formach wychowania przedszkolnego należy podkreślić, że środki do dezynfekcji rąk powinny być bezpieczne i posiadać odpowiednie pozwolenie i zezwolenie na handel równoległy albo pozwolenie na obrót, wydawane na podstawie art. 5 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o produktach biobójczych (Dz.U. z 2021 r., poz. 24) przez Prezesa Urzędu Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych.

Zgodnie z art. 7 ust. 1 przedmiotowej ustawy, produkty biobójcze udostępniane na rynku i stosowane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej podlegają wpisowi do Wykazu Produktów Biobójczych.

Ponadto należy pamiętać, że oprócz produktów biobójczych zawartych w powyższym wykazie, na rynku dostępne są również środki do dezynfekcji skóry, które jako produkty lecznicze (leki) dostępne są tylko w aptekach.

Środki do dezynfekcji, obecne na rynku, na które zostało wydane pozwolenie, stosowane zgodnie z przeznaczeniem i w sposób określony przez producenta są produktami bezpiecznymi, posiadającymi udowodniony sposób działania.

Jednocześnie należy podkreślić, że zastosowanie przedmiotowych środków w szczególności u małych dzieci powinno być ostrożne w uwagi na delikatną skórę rąk.

DEZYNFEKCJA OGÓLNODOSTĘPNEJ PRZESTRZENI W PLACÓWKACH:

Dezynfekcja powinna dotyczyć w szczególności powierzchni często dotykanych, będących potencjalnym źródłem transmisji wirusa. Za źródła transmisji wirusa uznaje się bowiem kontakt z zanieczyszczonymi powierzchniami oraz ręce.

Dezynfekcję ogólnodostępnych przestrzeni publicznych należy wykonywać preparatami dezynfekcyjnymi o działaniu wirusobójczym. Działanie preparatów dezynfekcyjnych powinno zostać potwierdzone badaniami wg Norm Europejskich lub metod krajowych przeznaczonych do oceny skuteczności działania preparatów dezynfekcyjnych. Preparaty dezynfekcyjne należy stosować zgodnie z ich przeznaczeniem, w parametrach użytkowych (stężenie, czas kontaktu z powierzchnią) zalecanych przez producentów.

Osoby wykonujące dekontaminację powierzchni przez mycie i dezynfekcję powinny zakładać środki ochrony indywidualnej (maska, ubranie ochronne np. fartuch z tworzywa sztucznego, rękawiczki jednorazowego użytku).

Powierzchnie często dotykane (np. klamki, uchwyty, poręcze, przyciski w windzie, kurki w kranach itp.) powinny być myte i czyszczone z zastosowaniem detergentu, a następnie suszone i dezynfekowane. Dekontaminacja powierzchni często dotykanych jest zalecana jak najczęściej.

DEZYNFEKCJA TOALET:

Toalety powinny być dokładnie myte, czyszczone i dezynfekowane z zastosowaniem preparatów chlorowych (0,1% podchloryn sodu) lub innych preparatów dezynfekcyjnych o działaniu minimum bakteriobójczym i wirusobójczym.

POSTĘPOWANIE W PRZYPADKU ZACHOROWANIA NA WZW TYPU A:

W przypadku stwierdzenia zakażenia wirusowym zapaleniem wątroby typu A w danej placówce Powiatowa Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna właściwa na danym terenie wprowadza reżim sanitarny, którego przestrzeganie jest regularnie sprawdzane podczas kontroli pracowniczych. Dokładny zakres oraz zasady reżimu są ustalane w zależności od sytuacji epidemiologicznej oraz rodzaju instytucji. Wszystkie niezbędne wytyczne i ustalenia są w takiej sytuacji przekazywane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego właściwego na danym terenie, który pozostaje w stałym kontakcie z Dyrektorem placówki.

Istnieje także możliwość organizacji profilaktycznych, bezpłatnych szczepień ochronnych dla osób z kontaktu z osobą zakażoną.